वीरगन्ज। मधेश विश्वविद्यालयका डिन डा. अनञ्जय कुमार मिश्रको नेतृत्वमा सम्पन्न एक अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्ययुक्त अनुसन्धानले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) को प्रयोगमार्फत आपूर्ति शृङ्खला (Supply Chain)
व्यवस्थापनमा उल्लेखनीय सुधार सम्भव रहेको निष्कर्ष प्रस्तुत गरेको छ। यस अभूतपूर्व वैज्ञानिक उपलब्धिका लागि विश्वविद्यालयले अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक तथा औद्योगिक क्षेत्रमा व्यापक प्रशंसा बटुलेको छ ।
उक्त अनुसन्धान प्रतिष्ठित ‘जर्नल अफ एडभान्स्ड रिसर्च इन क्वालिटी कन्ट्रोल एन्ड म्यानेजमेन्ट’ (Journal of Advanced Research in Quality Control and Management) मा “Artificial Intelligence and Supply Chain Resilience: Implications for Organizational Performance” शीर्षकमा प्रकाशित भएको हो। यस विश्वस्तरीय अनुसन्धान कार्यमा भारतका एम. वासुकी, ए. दिनेश कुमार तथा अमेरिकास्थित अनुसन्धानकर्ता म्बोनिगाबा सेलेस्टिनले सहलेखकका रूपमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका छन्।
सन् २०२० देखि २०२५ सम्मका विभिन्न उद्योगका तथ्याङ्क, व्यावहारिक परीक्षण तथा वास्तविक समय (Real-time) का डाटाहरूको सघन विश्लेषणमा आधारित यस अध्ययनले एआई, डिजिटल पूर्वाधार र संस्थागत कार्यसम्पादनबीचको अन्तरसम्बन्धलाई गहिरो रूपमा उजागर गरेको छ।
अनुसन्धानले आधुनिक एआई प्रविधिको प्रभावकारी प्रयोगबाट आपूर्ति शृङ्खलालाई अझ बढी लचिलो, सक्षम र परिणाममुखी बनाउन सकिने बलियो आधार देखाएको छ।
अनुसन्धानबाट प्राप्त तथ्याङ्क अनुसार एआई–आधारित पूर्वानुमान प्रणाली लागू गरेपछि बजारको माग पूर्वानुमान गर्ने शुद्धता ६२ प्रतिशतबाट बढेर ८९ प्रतिशतसम्म पुगेको छ।
त्यसैगरी, आपूर्तिमा आउने अवरोधहरू पूर्वअनुमान गरी पहिचान गर्ने क्षमता ४५ प्रतिशतबाट ६८ प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यस प्रविधिको अवलम्बनले इनभेन्टरी व्यवस्थापन, गोदाम सञ्चालन, स्मार्ट ग्राहक सेवा तथा समग्र डिजिटल पूर्वाधार विकासमा समेत क्रान्तिकारी सुधार ल्याएको अध्ययनले देखाएको छ।
उद्योगहरूको राजस्व वृद्धि, ग्राहक सन्तुष्टि र सञ्चालन दक्षतामा परेको सकारात्मक प्रभावलाई मूल्याङ्कन गर्दै अनुसन्धानले एआई केवल सैद्धान्तिक अवधारणा मात्र नभएर औद्योगिक समस्याहरूको व्यावहारिक र प्रभावकारी समाधान भएको पुष्टि गरेको छ।
यस गौरवमय अनुसन्धानलाई मधेश विश्वविद्यालयको अनुसन्धान क्षमताको एउटा ऐतिहासिक कोशेढुङ्गाका रूपमा हेरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानकर्ताहरूसँगको उच्चस्तरीय सहकार्य, बहुक्षेत्रीय परीक्षण तथा वैज्ञानिक तथ्याङ्कमा आधारित निष्कर्षले विश्वविद्यालयको प्राज्ञिक र शैक्षिक प्रतिष्ठालाई विश्वमञ्चमा नयाँ उचाइ दिएको छ।
अनुसन्धानका प्रमुख लेखक डा. अनञ्जय कुमार मिश्र नेपालका प्रतिष्ठित डी.लिट. (D.Litt.) धारक तथा उत्कृष्ट वैज्ञानिक हुन्।
उनको नेतृत्वमा सम्पन्न यस अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अनुसन्धानले नेपाली विश्वविद्यालयहरूलाई विश्वस्तरीय अनुसन्धान कार्यमा सक्रियताका साथ अगाडि बढ्न ठूलो प्रेरणा दिने अपेक्षा गरिएको छ।
यस विषयका विज्ञहरूका अनुसार यस अनुसन्धानले आगामी दिनमा उद्योग, नीति–निर्माता तथा शैक्षिक संस्थाहरूलाई डिजिटल रूपान्तरण र एआई प्रविधिको प्रयोगमार्फत आपूर्ति शृङ्खला व्यवस्थापनलाई थप चुस्त र सुरक्षित बनाउन स्पष्ट मार्गदर्शन प्रदान गर्नेछ।
साथै, यसले विश्वविद्यालय र उद्योगहरूबीचको पारस्परिक सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउँदै अनुसन्धानमा आधारित नवप्रवर्तनलाई देशव्यापी रूपमा प्रोत्साहन गर्ने विश्वास लिइएको छ।
मधेश विश्वविद्यालयले स्थापनाकालदेखि नै अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनलाई विशेष प्राथमिकतामा राख्दै आएको सन्दर्भमा डा. मिश्रको नेतृत्वमा हासिल भएको यो अन्तर्राष्ट्रिय सफलता विश्वविद्यालयको शैक्षिक उत्कृष्टता, अनुसन्धान संस्कृति तथा विश्वव्यापी नेटवर्क विस्तारको कडीमा एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा स्थापित भएको छ।
