काठमाडौँ । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गरी आजदेखि नेपाली सेना परिचालन गरिएको छ। स्वच्छ, स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा निर्वाचन सम्पन्न गर्न एकीकृत सुरक्षा योजना २०८२ अनुसार चारवटै सुरक्षा निकायलाई नेपाली सेनाको संयोजनमा परिचालन गरिएको हो।
सरकारले यसअघि नै प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन एकीकृत सुरक्षा योजना, २०८२ स्वीकृत गरी कार्यान्वयनमा ल्याइसकेको छ। सोही योजनाअनुसार नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग एकीकृत रूपमा निर्वाचन सुरक्षामा खटिएका छन्।
एकीकृत सुरक्षा योजनाअनुसार निर्वाचन प्रयोजनका लागि भर्ना गरिएका ‘निर्वाचन प्रहरी’ पनि सुरक्षामा परिचालित हुनेछन्। मतदानस्थलको भित्री घेराको सुरक्षा नेपाल प्रहरी र निर्वाचन प्रहरीले गर्नेछन् भने दोस्रो तहको सुरक्षा घेराको जिम्मेवारी सशस्त्र प्रहरी बलले सम्हाल्नेछ। सशस्त्र प्रहरीले नेपाली सेना र नेपाल प्रहरीसँग समन्वय गरेर सुरक्षा व्यवस्थापन गर्नेछ।
नेपाली सेना भने बाहिरी सुरक्षा घेरामा रही निर्वाचन सुरक्षाको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्नेछ। निर्वाचन प्रयोजनका लागि नेपाली सेना आजदेखि देशभरका १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा परिचालित भइसकेको सेनाले जनाएको छ।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले गत मंसिर ११ गते प्रधानमन्त्रीको सिफारिस तथा मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार निर्वाचन सुरक्षाका लागि नेपाली सेना परिचालन गर्ने स्वीकृति प्रदान गरेका थिए।
सेनाका प्रवक्ता एवं सहायक रथी राजाराम बस्नेतका अनुसार निर्वाचन सुरक्षालाई केन्द्रित गर्दै आवश्यकताअनुसार सेनाको ‘वेस’ खडा गरिने र संयुक्त गस्तीसमेत सञ्चालन गरिनेछ। निर्वाचनका लागि नेपाली सेनाले करिब ८० हजार जनशक्ति परिचालन गरेको छ।
एकीकृत सुरक्षा योजनाले दिएको मार्गदर्शनअनुसार निर्वाचनको एक महिना अघिबाट नै सेना फिल्डमा परिचालन गरिएको हो। निर्वाचनका क्रममा सेनाले तीन चरणमा सुरक्षा प्रदान गर्नेछ।
निर्वाचनपूर्वको चरणमा मतपत्र छपाइ, मतपत्र ढुवानी, मतदानस्थलको सुरक्षा, मतपेटिका ढुवानी तथा मतगणनास्थलको सुरक्षाको जिम्मेवारी सेनाले सम्हाल्नेछ। साथै नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलसँगको समन्वयमा विमानस्थल, कारागारलगायत महत्त्वपूर्ण संरचनाको सुरक्षा पनि सेनाले गर्नेछ।
मतदानका समयमा नेपाली सेना तेस्रो घेरामा रही राजनीतिक दल, उम्मेदवार, मतदाता तथा निर्वाचनमा खटिएका कर्मचारीलाई पूर्ण सुरक्षाको प्रत्याभूति दिलाउनेछ।
आसन्न निर्वाचनमा ९२ लाख ४० हजार १३१ महिला, ९६ लाख ६३ हजार ३५८ पुरुष र २०० अन्य गरी कुल १ करोड ८९ लाख ३ हजार ६८९ मतदाता रहेका छन्। देशभर १० हजार ९६७ मतदानस्थलमा २३ हजार ११२ मतदान केन्द्र निर्धारण गरिएको छ।
निर्वाचन सुरक्षाका लागि नेपाल प्रहरीबाट ७७ हजार जनशक्ति परिचालन हुनेछन्। विद्यमान जनशक्ति अपुग हुने भएपछि एक लाख ३३ हजार ‘निर्वाचन प्रहरी’ भर्ना गरिएको छ। निर्वाचन क्षेत्रलाई अतिसंवेदनशील, संवेदनशील र सामान्य गरी वर्गीकरण गरेर सोहीअनुसार सुरक्षा प्रबन्ध मिलाइएको छ।
प्रहरीका अनुसार दुई हजार ८४५ मतदानस्थललाई सामान्य, चार हजार ४४२ लाई संवेदनशील र तीन हजार ६८० मतदानस्थललाई अति संवेदनशीलका रूपमा वर्गीकरण गरिएको छ।
सशस्त्र प्रहरी बल नेपालतर्फ ३४ हजार ५७६ जना र १५ हजार ११० ‘निर्वाचन प्रहरी’ गरी कुल ४९ हजार ६८६ जनशक्ति परिचालन गरिनेछ। निर्वाचनका क्रममा कुनै पनि अप्रिय घटना हुन नदिन उच्च सतर्कता अपनाइएको र आवश्यक परे १० मिनेटभित्र घटनास्थलमा पुग्ने गरी सशस्त्र प्रहरी परिचालित गरिएको सशस्त्र प्रहरी बलले जनाएको छ।
