वीरगन्ज । नेपाली बजारमा खाना पकाउने एलपीजी ग्यासको अभाव हुनुमा बाह्य आपूर्ति शृङ्खलाको असर, प्राविधिक समस्या र उपभोक्ताको व्यवहारिक असन्तुलन मुख्य कारण रहेका छन्।
अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको तनावका कारण स्ट्रेट अफ हुर्मुज नाकामा समस्या आउँदा भारतको इन्धन आपूर्ति प्रभावित भएको थियो। यसकै असरस्वरूप नेपाल सरकारले केही समय अघि बजार व्यवस्थापनका लागि उपभोक्तालाई आधा सिलिन्डर ९७।१ केजी० मात्र ग्यास वितरण गर्ने निर्णय गरेको थियो।
अहिले आयात सामान्य बन्दै गए पनि मुख्य सङ्कट उपभोक्ताको उपभोग शैली र मनसायले सिर्जना गरेको छ। पहिले आधा सिलिन्डर ग्यास प्रयोग गरेका उपभोक्ताहरूले ती खाली सिलिन्डरहरू बोटलिङ उद्योगमा फिर्ता नगरी घरमै थुपारेर राखे र अहिले एकैपटक पूरै सिलिन्डर १४.२ केजी भर्न खोज्दा बजारमा एकाएक माग बढेर अभाव देखिएको हो।
यसका साथै भारतको हल्दिया ग्यास पाइपलाइनमा भएको आगलागीका कारण दुर्गापुर र हल्दिया रिफाइनरीबाट हुने आपूर्ति रोकिनु र बजारमा ग्यास अभावको हल्लाले उपभोक्तामा त्रास पैदा भई अनावश्यक भण्डारण सुरु हुनुले पनि समस्या थपेको छ।
यसका अलावा, ग्यास वितरण प्रणालीमा रहेको अव्यवस्था र दीर्घकालीन भण्डारण क्षमताको अभाव अर्को मुख्य कारण हो। ग्यास उद्योगहरूले विक्रेताहरूलाई समान रूपमा ग्यास उपलब्ध नगराउँदा छिमेकी क्षेत्रबाट समेत उपभोक्ताहरू एकै ठाउँमा धाउनुपर्ने बाध्यता बनेको छ।
नेपालमा एलपीजी ग्यास प्रयोग हुन थालेको चार दशक भइसक्दा पनि सरकारले राष्ट्रिय स्तरमा ग्यास भण्डारणको पर्याप्त व्यवस्था नगरेका कारण आपूर्ति शृङ्खलामा थोरै मात्र उतारचढाव आउनासाथ नेपाली बजारमा पटक(पटक यस्तै सङ्कट दोहोरिने गरेको छ।
