काठमाडौँ । निर्वाचन आयोगले आगामी निर्वाचनलाई व्यवस्थित, मर्यादित र खर्चिलो शक्ति प्रदर्शनबाट मुक्त बनाउन ‘सवारीसाधनको अनुमतिसम्बन्धी कार्यविधि, २०८२’ जारी गरेको छ। माघ २० गते स्वीकृत उक्त कार्यविधिले प्रचारप्रसारदेखि मतदानको दिनसम्म सवारीसाधन प्रयोगका स्पष्ट मापदण्ड तोकेको छ।
आयोगका अनुसार निर्वाचनमा हुने अनावश्यक खर्च र सवारीमार्फत देखिने शक्ति प्रदर्शन नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले सवारीसाधनको संख्या, अनुमति प्रक्रिया र प्रतिबन्ध कडाइका साथ लागू गरिनेछ।
कार्यविधिअनुसार उम्मेदवारको तहअनुसार सवारीसाधनको सीमा तोकिएको छ। प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा उम्मेदवारले बढीमा दुईवटा हलुका सवारीसाधन प्रयोग गर्न पाउनेछन्। सवारी नचल्ने क्षेत्रमा भने बढीमा चारवटा घोडा प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
स्थानीय तहअन्तर्गत महानगर र उपमहानगरका प्रमुख तथा उपप्रमुख उम्मेदवारले दुईवटा हलुका सवारी प्रयोग गर्न पाउनेछन्। नगरपालिका र गाउँपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुख, अध्यक्ष र उपाध्यक्षका उम्मेदवारलाई एक–एकवटा सवारीसाधनको अनुमति दिइनेछ। वडा तहमा भने वडाध्यक्ष र वडा सदस्यले सम्बन्धित वडाभित्र मात्र प्रयोग हुने गरी एउटा सवारीसाधन चलाउन पाउनेछन्।
सवारीसाधन प्रयोगका लागि उम्मेदवार वा उनका प्रतिनिधिले सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतसमक्ष तोकिएको ढाँचामा निवेदन दिनुपर्नेछ। विदेशी नम्बर प्लेट भएका सवारीसाधनलाई चुनावी प्रचारप्रसारमा कुनै पनि हालतमा अनुमति नदिइने आयोगले स्पष्ट गरेको छ।
मतदान हुनुभन्दा ४८ घण्टा अघिदेखि लागू हुने मौन अवधिमा सवारीसाधन प्रयोग पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ। मौन अवधिमा वा अनुमति बिना सवारी चलाएको पाइएमा ती सवारी निर्वाचन नसकिएसम्म नियन्त्रणमा लिइने व्यवस्था छ।
मतदानको दिन अनुमति प्राप्त सवारीसाधनबाहेक अन्य सवारी चलाउन पाइने छैन। तर एम्बुलेन्स, दमकल, खानेपानीका ट्याङ्कर, दूध ढुवानी गर्ने गाडी, शववाहन र कूटनीतिक नियोगका (CD नम्बर प्लेट) सवारीसाधनलाई अनुमति नचाहिने आयोगले जनाएको छ।
सुरक्षाकर्मी, सञ्चारकर्मी, पर्यवेक्षक, कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधि, विदेशी पर्यटक तथा आयोगले तोकेका विशिष्ट व्यक्तिहरूले मतदानको दुई दिनअघि नै पासका लागि निवेदन दिनुपर्नेछ। हवाई उडानको हकमा भने मतदानको दिन पनि यो प्रतिबन्ध लागू नहुने आयोगले स्पष्ट पारेको छ।
आयोगले कार्यविधिको प्रभावकारी कार्यान्वयनले निर्वाचनलाई थप अनुशासित र विश्वसनीय बनाउने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
