काठमाडौँ। महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को केन्द्रीय लेखाको वित्तीय विवरण तथा प्रतिवेदनहरू शुक्रबार अर्थमन्त्री रामेश्वरप्रसाद खनाललाई हस्तान्तरण गरेको छ। महालेखा नियन्त्रक शोभाकान्त पौडेलले कानुनले तोकेको समयसीमाभित्रै प्रतिवेदनहरू अर्थमन्त्रीसमक्ष पेश गरेका हुन्।
सञ्चित कोष ऋणात्मक, नगद स्थिति पनि नकारात्मक पेश गरिएको प्रतिवेदनमा नेपाल सरकारको वित्तीय अवस्थामा ठूलो चुनौती देखिएको छ। महालेखाको प्रतिवेदनअनुसार नेपाल सरकारको सञ्चित कोष रु १ खर्ब ९६ अर्ब ३४ करोड ५९ लाख ले ऋणात्मक देखिएको छ। यसले सरकारको आम्दानीको तुलनामा खर्चको भार बढी भएको देखाउँछ।
यसैगरी, सरकारको नगद अवस्था समेत रु ३१ अर्ब ३४ करोड ६१ लाख ले ऋणात्मक रहेको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले जनाएको छ।
कोषहरूको मौज्दातले दियो राहत यद्यपि, सबै विवरण नकारात्मक छैनन्। महालेखा नियन्त्रक कार्यालयका प्रवक्ता तथा सहमहालेखा नियन्त्रक दिपक लामिछानेले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार, विभिन्न कोषहरूको मौज्दात र एक्स्ट्रा बजेटरी निकायहरूको बाँकी मौज्दात रकमलाई समावेश गर्दा नगद तथा बैंक मौज्दात भने रु ६५ अर्ब ८१ करोड २६ लाख ले धनात्मक रहेको छ।
कानूनबमोजिम तयार पारिएको विवरण महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले यी विवरणहरू ‘आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तीय उत्तरदायित्व ऐन, २०७६ र नियमावली, २०७७’ बमोजिम तयार पारी निर्धारित समयभित्रै पेश गरिएको स्पष्ट पारेको छ।
अर्थमन्त्री खनाललाई केन्द्रीय लेखाको एकीकृत वित्तीय विवरण, आन्तरिक लेखापरीक्षणको वार्षिक प्रतिवेदन, र सरकारको सम्पत्तिको एकीकृत वार्षिक विवरण बुझाइएको हो।
यस्तै, केन्द्रीय लेखाको एकीकृत वित्तीय विवरण र नेपाल सरकारको चल, अचल सम्पत्ति र दायित्वको एकीकृत वार्षिक विवरण महालेखा परीक्षकको कार्यालयमा समेत पेश गरिएको छ। यसले अब सरकारको समग्र वित्तीय लेखाजोखामाथि महालेखा परीक्षकको कार्यालयबाट परीक्षण हुने बाटो खुलेको छ।
